
Grondwater zuiveren
Grondwater, daar kun je veel mee. Wil je het gaan gebruiken, begin dan met een goede voorbereiding:
- waarvoor, hoeveel nodig
- de bron, tot welke diepte
- het oppompen, capaciteit en druk
- de waterkwaliteit, welke filterstappen
De techniek maakt het mogelijk.

Grondwater de bron voor zuiver drinkwater
Grondwater is al meer dan 100 jaar dé bron voor zuiver drinkwater. Circa 60 % van het drinkwater in Nederland komt uit een ondergrondse bron, vaak meer dan 100 meter diep. Uit waterdragende grondlagen.
Door de natuurlijke filtratie over een heel lange tijd is het water vanuit deze diepte vrij zuiver en kan in veel gevallen volstaan worden met een eenvoudige zuivering. Beluchting en snelfiltratie door zgn. zandbedden.
Werd grondwater altijd gezien als een aantrekkelijke bron voor drinkwater, in de 21e eeuw is die vanzelfsprekendheid er niet meer.
Zuivering in eigen beheer
Moet er altijd overal schoon drinkwater voor gebruikt worden, is de vraag die wij vaak krijgen. Nee, is ons antwoord. Grondwater is vaak een geschikt alternatief Altijd beschikbaar in grote hoeveelheden, ook in droge zomers. Beregeningswater, proceswater en zelfs drinkwater kan in eigen beheer gezuiverd worden.
Op deze pagina benoemen we in het kort enkele aandachtspunten. Wil je meer weten? Zie ons blogartikel “jouw eigen waterput”.


De regelgeving
Wil je een put slaan, informeer dan eerst wat de lokale en regionale voorschriften en eisen zijn. Die verschillen per regio en per waterschap. Voor klein-verbruikers is er meestal een meldplicht, voor groot-verbruikers als industrie en landbouw een vergunningenplicht. Bepalend daarin zijn, de regio, de hoeveelheid die je wilt onttrekken en de boordiepte.
Zowel in België als in Nederland geldt dat het boren zelf, enkel mag gebeuren door een erkend en gecertificeerd boorbedrijf. Vraag in België naar een VAREL erkenning, in Nederland BRL SIKB 2100.
De grondwaterbron
Of er nu al een bestaande bron is, of dat die nog ‘geslagen’ moet worden, het begint met de vraag waar wil je het grondwater voor gaan gebruiken. Jouw gebruiksdoel bepaalt de zuiverheid en hoeveelheid bronwater dat je nodig hebt.
Een put van 10 meter diep levert meestal niet alleen minder water, maar ook vaak van een mindere kwaliteit dan bronwater uit een put van 60 meter of dieper.
De bron slaan of boren
In beginsel zijn er twee technieken om een grondwaterbron aan te leggen. De waterpuls (kleine bron tot 8 à 12 meter) wordt gespoten. Een diepere bron wordt geboord. Zo een bronboring kan gemiddeld tot max. 100 – 150 meter diepte
Diepte waterbron
Hoe diep je moet boren hangt grotendeels af van wat je met het water wil doen. Een ondiepe put, bijvoorbeeld 10 meter, geeft water dat niet geschikt is voor drinkwater of voor het vullen van een zwembad. Grondwater van betere kwaliteit, vraagt om een diepere put. Een boormeester met kennis van de regio weet vaak wel de geschikte waterdragende lagen te vinden en deze aan te boren.


Welke pomp heb je nodig
De keuze van de pomp, die voor jou het meest geschikt is, begint eigenlijk met de vraag:
“Waar wil ik het grondwater voor gaan gebruiken? Voor tuinbergening, automatisch of handmatig besproeien. Of moet het systeem volautomatisch werken voor de watervoorziening in het hele huis?”
De keuze voor de juiste grondwaterpomp wordt dan bepaald door:
- welk debiet heb je nodig
- welke waterdruk is gewenst, let hierbij ook op de zuiveringstechniek die na de pomp toegepast gaat worden: een filtersysteem levert weerstand en dus drukverlies en zuiveringstechnieken op basis van ionisatie vragen vaak extra hogere waterdruk en debiet voor het tegenspoelen en regenereren
- de diepte van de bron en het waterpeil
- bij diepe putten bepaalt de diameter van de boorbuis de grootte van de bronpomp
Voor een kleine grondwaterbron (ondiepe putten) is een hydrofoorpomp of centrifugaalpomp geschikt, terwijl een bronpomp (onderwaterpomp) nodig is voor diepere putten.
Lees meer over pompen in het blogartikel het belang van een goede grondwaterpomp.
Bronwater samenstelling en zuivering
Onbehandeld grondwater bevat vaak stoffen die schade aanrichten aan leidingen (Mangaan en Calcium) of vlekken veroorzaken (IJzer en Mangaan). Om dit te voorkomen is bronwaterzuivering noodzakelijk. Het gebruiksdoel en de grondwatersamenstelling bepalen het aantal en de soort filterstappen.
Om tot geschikt bruikbaar bronwater te komen zijn vaak de volgende stappen nodig:
Analyse
Begin altijd met een laboratoriumtest om de exacte samenstelling bronwater te bepalen .

Sediment filtratie
Eigenlijk altijd nodig. Met het grondwater komen meestal grovere sedimentdeeltjes als zand en gruis mee. Die wil je niet in de tuinberegening en al helemaal niet in het leidingssysteem in de woning terug zien.

Opgeloste stoffen en zuurgraad
De meest voorkomende stap wanneer het om opgeloste mineralen gaat zijn IJzer en Mangaan zuiveren. Beide stoffen geven een gekleurde afzetting. Hogere concentraties Mangaan veroorzaken ook een dusdanige afzetting dat leidingen gaan verstoppen en concentraties Calcium geeft kalkafzetting. Maar de zuurgraad kan ook te laag zijn, een pH van < 6.5 geeft corrosie en lekkage koperen leidingen.

Desinfectie
Voor drinkwatergebruik is een UV-c unit of een omgekeerde osmose (RO) systeem essentieel om bacteriën en virussen te verwijderen.

Een grondwater zuiveringsopstelling
Een schematische voorstelling om grondwater te zuiveren voor verschillende gebruikstoepassingen met voor elke toepassing de juiste watersamenstelling.


De installatie
Hier een complete opstelling zuivering grondwater tot veilig drinkbaar water. Toegepast zijn technieken als mechanische filtratie van sediment, adsorbtie voor organische verontreinigingen en ionisatie voor opgeloste stoffen met als laatste zuiveringsstap desinfectie met UV-c bestraling.
1 – grof sediment zelfreinigend 50 micron
2 – ontijzering Ecomix – ionisatie
3 – stringwound 25 micron
4 – speciaalfilterpatronen – ionisatie
5 – UV-c desinfectie
Zuiveringstechnieken opgeloste stoffen en mineralen
Afhankelijk van de soort verontreiniging zijn hier verschillende zuiveringstechnieken voor mogelijk:

- Beluchting en zandfilters
werkt enkel bij oxideerbare verontreinigingen
- Ionisatie (ionenuitwisseling)
selectieve filtermedia gaan een reactie aan met verontreinigingen en zuiveren zo een opgeloste stof uit het grondwater
- Versterkte oxidatie
filtermedia als katalysator om oxidatieprocessen te versterken
- Adsorbtie met actieve koolfiltratie
zeer veelzijdig filtermateriaal, verontreinigingen hechten zich aan filtermateriaal
Omgekeerde osmose en grondwaterzuivering
Grondwater zuiveren tot demiwater
Is zeer zuiver (gedemineraliseerd) water gewenst, bijvoorbeeld voor glasbewassing, Carwash of voor industriële processen, dan kan het zinvol zijn om de techniek van omgekeerde osmose (RO) te integreren in het eerste filtratieproces.
De grondwateranalyse bepaalt dan de noodzakelijke voorfiltratie. RO membranen kunnen snel verstoppen (Fouling) door aanwezig IJzer en/of Mangaan. Maar ook kalkafzetting (Scaling) kan snel ontstaan waardoor (kostbare) membranen verstoppen of beschadigd raken.

Onderhoud
Waterzuivering in eigen beheer biedt veel mogelijkheden en voordelen. Om optimaal te kunnen profiteren van het gebruik van gezuiverd grondwater is enige aandacht en onderhoud noodzakelijk. Dit komt niet alleen de waterkwaliteit ten goede, maar ook de gebruiksduur van filters en systemen.
- Voer op regelmatige basis testanalyses uit, controleer de waterkwaliteit om er zeker van te zijn dat het systeem effectief presteert en pas daarop de filtratiebehoeften aan en hou dat eventueel bij in een logboek.
- Plan routinecontroles om de prestaties van het systeem te controleren en eventuele vroege tekenen van mogelijk disfunctioneren te signaleren. Controleer de zoutregeneratie, beoordeel mogelijke veranderingen in concentraties opgeloste stoffen in het ruwe grondwater, e.d..
- Vervang de filters op tijd, helaas is daar meestal vooraf geen vaste vervangingsfrequentie over af te geven. De hoeveelheid verontreiniging en het volume aan watergebruik zijn hierin leidend.
- Ontwikkel een onderhoudsschema, waarin je de frequentie en het soort taken noteert, zodat je geen essentiële stappen mist.
- Reinig de filtereenheid regelmatig om de ophoping van vuil te voorkomen en de efficiëntie te verbeteren.
Zo hou je altijd veilig en schoon bronwater. Voorkom je afzetting op bestrating in de tuin en blijf je in huis veilig en schoon water houden.

Hydrotense tip: De waterefficiëntie maximaliseren? Combineer grondwater met regenwateropvang. Minder afhankelijk van 1 waterbronnen en meestal lagere zuiveringskosten. Zie ons blogartikel: “Minderen op het drinkwatergebruik, dat kan.”





