Omgekeerde osmose voor thuis, of op kantoor een verantwoorde keuze

Al is het leidingwater nog zo schoon en zuiver, toch is het niet ongebruikelijk dat ook leidingwater bepaalde verontreinigingen bevat. Ook vandaag de dag zullen we rekening moeten houden dat de kwaliteit die we gewoon waren, niet langer meer op dezelfde wijze gegarandeerd is. Dat veilig, zuiver drinkwater uit de kraan niet meer zo vanzelfsprekend is. Ga je voor zekerheid, dan zul je de zorg voor veilig drinkwater misschien wel in eigen hand moeten nemen. Een omgekeerde osmosesysteem maakt het je mogelijk. De keuze van welk omgekeerde osmosesysteem het beste bij je past, dat kan best wel eens een lastige zijn. Meerdere aanbieders, veel verschillende modellen. Niet altijd even duidelijke productspecificaties. Dit blogartikel probeert daar wat duidelijkheid in te scheppen. Waar je op moet letten, wat je mag verwachten.

Wat mag je van een omgekeerde osmosesysteem verwachten

In een osmosesysteem wordt leidingwater onder druk door een semipermeabel membraan geperst. Dit membraan is zo ontworpen dat alleen de H₂O watermoleculen doorgelaten worden. Grotere deeltjes in het water, zoals mineralen, zouten en verontreinigingen, worden als afvalwater afgevoerd. Het resultaat is kraakhelder puur water dat geen ongewenste stoffen bevat. Omgekeerde osmose is in staat om 90%-99% van de verontreiniging en 99% van alle bacteriën uit het inkomende water te verwijderen. Puur H₂O blijft over met een TDS van 5 – 40 ppm. Waarbij je je wel moet realiseren dat de samenstelling van het inkomende voedingswater voor een belangrijk deel de kwaliteit, de TDS waarde van het gezuiverde osmosewater bepaalt.

Waterkwaliteit en TDS

De concentratie opgeloste stoffen in het water wordt uitgedrukt in een TDS waarde (Total Dissolved Solids), te bepalen door de elektrische geleidbaarheid van dat water te meten.

Om enigszins inzicht te krijgen van TDS en waterkwaliteit, Nederlands leidingwater heeft gemiddeld een TDS waarde tussen 150 – 700 ppm. Verder komen uit smaakproeven resultaten naar voren als:

• Uitstekend, lekker drinkwater, minder dan 300 ppm TDS
• Goed te drinken, tussen 300 – 600 ppm
• Redelijk, tussen 600 en 900 ppm.

De WHO norm voor goed drinkwater is max. 500 ppm. Alles daarboven is minder, hetgeen nog niet wil zeggen dat dit onveilig drinkwater is. Water dat veel zouten en kalk bevat zal een hoge TDS waarde hebben, terwijl die stoffen nog niet direct een gezondheidsrisico vormen. Wel beïnvloeden deze de smaakbeleving van water.

Osmosewater, ook wel gedemineraliseerd water genoemd, heeft voor consumptie meestal een TDS waarde van 5 – 40 ppm. Nazuivering (demineralisatie) tot zelfs 0.5 ppm is mogelijk, maar voor huishoudelijke toepassingen niet wenselijk.

Is het osmosewater nagenoeg vrij van alle mineralen en opgeloste stoffen, de zuurgraad is direct na productie niet neutraal (7 – 9.5 pH) maar ligt meestal tussen de 5.5 en 6.8 pH*, wat licht zuur betekent. Dit komt doordat puur water zonder mineralen heel gevoelig is voor veranderingen. Zodra het in contact komt met lucht, lost er koolstofdioxide op en vormt zich koolzuur.

Kraanwater heeft meestal een pH tussen 6,5 en 8,5 omdat het mineralen bevat die als buffer werken. Deze mineralen voorkomen dat de pH te veel schommelt. Osmosewater mist deze bufferende mineralen volledig, waardoor de pH direct verandert bij contact met de lucht.

*pH waarden zijn logaritmisch, d.w.z. dat 1 graad pH verschil een verdubbeling betekent van de zuurgraad.

DirectFlow of buffertank

Naast dat de onderverdeling gemaakt wordt in osmosesystemen voor aansluiting op 1 tappunt (Point of Use) en de whole house systemen (PoE), is er in de PoU systemen ook nog een onderscheid te maken in de traditionele uitvoeringen met buffertank en de uitvoering DirectFlow, dus zonder buffertank.

Onze specialisten geven de voorkeur aan de, helaas wat duurdere, DirectFlow systemen. Comfort, en de zekerheid van een blijvend, hoge zuiverheid van het drinkwater geven daarbij de doorslag.

Voor de meeste woningen en meer-persoons gebruik is de keuze voor een enkele tapkraan (PoU) systeem de meest voor de hand liggende en zeker een goedkopere keuze.

Een oplossing om osmosewater in de gehele locatie te gebruiken (PoE – point of entry) is mogelijk, maar is complex en kostbaar.

De DirectFlow systemen voor onder het aanrecht

Deze zijn uitgevoerd met een 600 of 800 GPD membraan. Leveren daarmee een hogere opbrengst van ca. 1.2 à 2 l/min. puur gezuiverd osmosewater. Ruim voldoende om redelijk snel een glas zuiver water te tappen.

Voordelen:
levert continue water / minder ruimte nodig / meestal uitgerust met slimme monitoring / filterwisseling meestal makkelijk en snel.

Nadelen:
Heeft elektriciteit nodig, maakt door de boosterpomp wat geluid bij het water tappen, hogere aanschafkosten, levert geen water bij stroomuitval.

Standaard omgekeerde osmosesysteem met buffertank

Meestal uitgevoerd met een 100 GPD membraan en losse buffertank van ca. 5 – 8 ltr. netto inhoud. Het RO-systeem levert en vult de buffertank met ca. 0.25 l/min. opbrengst. De buffertank levert dan meestal een forse straal water tot wel 5 l/min.

Voordelen:
Levert uit de tapkraan een hogere doorstroom in l/min., werkt ook tijdens stroomuitval tot buffertank leeg is.

Nadelen:
Vraagt meer ruimte, kans op ontstaan biofilm zeer groot, tank moeten dan 2-jaarlijks gereinigd of vervangen worden, na grote afname osmosewater langere tijd geen tot weinig osmosewater beschikbaar, filterwisselingen vaak lastig.

Countertop omgekeerde osmosesystemen

Systemen die los op het aanrecht geplaatst worden.

Pluspunten:
Plug-and-play, geen boren, makkelijk te (ver)plaatsen, eenvoudige filterwissel.

Nadelen:
Lagere aanhoudende waterflow dan onder-gootsteenunits met grotere zuiveringscapaciteit (uitgedrukt in GPD). Je moet waterkannen bijvullen en legen, dit alles neemt ruimte in op het werkblad.
Meerdere filterstappen in één patroon, minder zuiveringscapaciteit totaal volume.

Waar op te letten

Om een RO-systeem voor consumptie doeleinden te kiezen, moet je rekening houden met de waterkwaliteit en het aantal personen dat gebruik gaat maken van het gezuiverde drinkwater. Selecteer vervolgens een systeem met het juiste aantal filtratiestappen, wel of geen buffertank en een gunstig waterrendement (verhouding gezuiverd : afvalwater). Zoek naar onderhoudsvriendelijke modellen met duurzame onderdelen en overweeg energiezuinige opties.

Bepaal voordat je tot aanschaf overgaat eerst waar een omgekeerde osmosewatersysteem voor jouw gebruiksdoel aan zou moeten voldoen.

Meestal is de keuze voor een enkele tapkraan (PoU) systeem de meest voor de hand liggende en zeker een goedkopere keuze. Let wel, osmosewater moet via een aparte tapkraan, meestal bijgeleverd, of door een extra uitvoer in een 3-wegkraan geleverd worden.

Een oplossing om osmosewater in de gehele locatie te gebruiken (PoE point of entry) is zeker mogelijk, maar is complex en kostbaar. Waar je o.a. dan ook rekening mee moet houden is dat fabrikanten van appendages zoals boilers, Quookers, waterkokers, CV-ketels e.d. osmosewater uitsluiten van garantie.

Breng jouw behoefte aan zuiver water in beeld

Kies een systeem met een dagelijkse capaciteit (gemeten in GPD*) en een eventuele opslagtank die aan de behoeften van jouw gebruikssituatie kan voldoen.

Direct flow installaties zonder buffertank zullen 1.6 – 2.1 l/min. (600 – 800 GPD* membraan) aan osmosewater moeten kunnen leveren voor een comfortabel drinkwatergebruik.

Aantal gebruikers en waterverbruik

Het aantal personen dat gebruik zou kunnen gaan maken van het gezuiverde drinkwater bepaalt het osmosewaterverbruik. Ook speelt mee of je osmosewater niet enkel voor drinkwater wilt gebruiken, maar ook voor koken en eventueel andere toepassingen.

Voor een gemiddeld middelgroot huishouden met een matig waterverbruik kan een systeem met productie van 100 GPD* (ca. 0.27 l/min.) voldoende zijn, mits je ook een buffertank gebruikt. Deze opstelling biedt een goede balans tussen prestatie en prijs.

Voor in grotere woningen of kleine kantoren met een hoger waterverbruik is een opstelling met een totaal opbrengst van 1 – 2.1 l/min. (400 tot 800 GPD*) echter meer geschikt. Dit kan dan een Direct Flow opstelling zijn.

* GPD: Gallon Per Day, maatstaf dat de max. opbrengst aangeeft per etmaal (1 gallon is 3.78 ltr.)

TIP: Denk ook eens aan gebruik van osmosewater bij bijvoorbeeld het wassen en afspoelen van de ramen. Osmosewater zorgt voor een streeploos resultaat. Omdat er geen mineralen in het water zitten, droogt het raam op zonder strepen en zonder dat je hoeft te zemen.

Beoordeel de (leiding)water kwaliteit

Meestal wordt leidingwater gebruikt als voedingswater voor het osmosesysteem, de hardheid van het water is dan van belang. Hard water verkort namelijk de gebruiksduur van de osmosemembranen.

Gebruik je geen leidingwater, maar grondwater bijvoorbeeld, test dan het totaal aan opgeloste stoffen (TDS). Een hogere TDS-waarde, typisch voor grond- en oppervlaktewater, vereist soms een selectief of groter membraan, vraagt meestal ook meer werkdruk en een TDS-controller is dan gewenst.

Budget en beschikbare ruimte

Natuurlijk spelen de aanschafkosten een rol, maar vergeet ook niet de kosten voor vervangingsfilters en membranen. Grotere membranen zijn duurder.

Een omgekeerd osmosesysteem kan meestal prima in een aanrechtkastje. Maar controleer wel hoeveel ruimte er daadwerkelijk beschikbaar is. Een opstelling met een buffertank neemt best wat ruimte in beslag.

Zorg daarbij ook voor voldoende vrije ruimte, een stopcontact in de buurt en een afvoer voor afvalwater.

Vergelijk de systeemspecificaties

Filterstappen:

Meertrapssystemen bieden een grondigere zuivering. Voor elk goed werkend osmosewaterproductiesysteem is voorfiltratie sediment en actieve kool noodzakelijk. Nafiltratie (ook wel polishing genoemd) met ook actieve kool (GAC) en eventueel remineralisatie is aan te bevelen.

Extra fasen zoals UV (alleen noodzakelijk bij mogelijk micro-organismen in het voedingswater) of ontharding kunnen de waterkwaliteit en smaak verbeteren. Een Alkaline na-filter verhoogt de zuurgraad van het osmosewater.

Waterefficiëntie:

Kijk naar systemen met een hoog rendement om waterverspilling te minimaliseren. Een osmosewater : afvalwater verhouding van 1 op 1 is minimaal wat je moet willen. Moderne systemen leveren zelfs tot 1 op 0.25 (75% rendement) waterefficiency, hoewel dat ook bepaald wordt door de samenstelling van het inkomende voedingswater. Oudere systemen daarentegen hebben vaak een rendement van slechts 25% osmosewater (3 delen afvalwater op 1 deel osmosewater).

Onderhoudsgemak:

Kies een systeem met eenvoudig te vervangen filters, bijvoorbeeld twist-lock-ontwerpen, een smart-indicator voor de levensduur van de filters om het onderhoud te vereenvoudigen, lekdetectie, gecodeerde cartridges voor snelle vervanging.

Materiaalkwaliteit:

Kies een systeem dat is gemaakt van duurzame, voedselveilige, BPA vrije materialen om de veiligheid en betrouwbaarheid op de lange termijn te garanderen.

Stroomverbruik

Vergelijk de energie-efficiëntieklassen.

Certificeringen:

Kies voor gecertificeerde systemen als CE keur en certificeringen zoals NSF/ANSI 58 om er zeker van te zijn dat de systemen ook de beloofde productiespecificatie waar kunnen maken.

De keuze van onze specialisten

Wil je de keus van onze drinkwaterspecialist weten, lees dan het blogartikel ‘de keus van onze specialisten’. Zij hebben omgekeerde osmosesystemen beoordeelt op een groot aantal factoren zoals:

• Gebruiksvoordelen
• Systeemprestaties op NSF/ANSI-normen* (NSF/ANSI 58 voor RO-systeemprestaties), EPA-prioriteiten op het gebied van verontreinigende stoffen en CDC/WHO-richtlijnen voor veilig drinkwater
• Dagelijkse waterbehoefte en productie capaciteit(GPD), waterefficiëntie (afvalratio) en totale kosten
• Gebruiksgemak bij installatie, onderhoud en filtervervanging
• Praktische zaken als geluid, opstartvertraging, voetafdruk, kwaliteitsmonitoring en stabiliteit van de waterkwaliteit.

Alleen deze betere RO-waterzuiveringssystemen vind je in onze shop. Deze leveren tegen een gunstige prijs-prestatieverhouding de dagelijks benodigde, betrouwbare hoeveelheid gezuiverd water voor een veilige consumptie van drinkwater.

*Bij gebrek aan goede betrouwbare normering voor osmosesystemen (RO) in Nederland hanteren wij internationale normen.

Certificeringen en normen waarop u kunt vertrouwen zijn de NSF waarborgen:

• NSF/ANSI 58: Valideert prestatieclaims van omgekeerde osmosesystemen
• NSF/ANSI 42: Smaak-, geur- en chloorreductie.
• NSF/ANSI 372: Loodvrije componenten.